Bera · Blog ·
Kapalı tesisatta su hep aynı — ve içinde bir şeyler birikir
Tortu, korozyon ürünleri ve kireç dolaşımda kalır ve en dar kesitlere yerleşir.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Kapalı tesisatta aynı su yıllarca dolaşır. İçinde tortu, korozyon ürünleri ve kireç birikir ve bunlar en dar kesitlere yerleşir.
Kombi çağrılarında "eskisi kadar ısıtmıyor" tarifi geldiğinde ilk akla gelen cihaz oluyor. Bir bölümünde sorun gerçekten orada; bir bölümünde ise cihaz kusursuz çalışıyor ve sebep içinden geçen suda.
Kapalı bir ısıtma tesisatında su sürekli aynı devrede dolaşıyor. Dışarı çıkmıyor, yenilenmiyor; yıllarca aynı su gidip geliyor. Bu süre içinde suyun içinde bir yük birikiyor ve bu yük üç kaynaktan geliyor: radyatörlerden ve borulardan kopan tortu, sistem içindeki korozyon ürünleri ve suyun sertliğinden gelen kireç.
Üçü birlikte dolaşımda kalıyor ve en dar kesitli yerlerde toplanıyor — eşanjör kanallarında, pompada ve vanalarda. Yani birikim rastgele değil; sistemin en kritik noktalarına yerleşiyor.
Sonuç iki yönlü. Isı transferi yavaşlıyor ve dolaşım zorlaşıyor; cihaz aynı sonucu almak için daha uzun çalışıyor. Kullanıcı bunu verim kaybı olarak yaşıyor ve cihazı suçluyor.
Bu yüzden verim şikâyetinde ölçümü tesisat suyunun durumundan başlatıyoruz. Cihaz tarafındaki değerler tamamen normal çıkabiliyor ve doğrudan cihazdan başlayan bir ölçüm hiçbir şey bulamıyor.
Üç birikim tipi
Korozyon ürünleri radyatör ve boru iç yüzeyinden kopan metal oksitler; koyu renkli ve manyetik. Tortu ise montaj artıkları ve zamanla oluşan katı parçacıklar.
Üçüncüsü kireç: sisteme her su ilavesinde bir miktar daha giriyor. Sık su ekleme yapılan tesisatlarda kireç yükü belirgin biçimde artıyor.
Neden dar kesitlere gidiyor?
Akış hızının düştüğü ve kesitin daraldığı yerlerde parçacıklar çökelmeye başlıyor. Eşanjör kanalları, pompa gövdesi ve termostatik vana içleri bu noktalar.
Sonuç şu: birikim tesisatın en kritik ve en pahalı bileşenlerinde toplanıyor. Bu yüzden birikim tesisatta ölçülüyor, cihazda değil.
Birikimi hızlandıran kullanıcı alışkanlıkları
Birikimin hızı yalnız tesisatın yaşına bağlı değildir; iki alışkanlık süreci belirgin hızlandırır. Birincisi sık su takviyesi: her ekleme sisteme taze oksijen ve kireç taşır. İkincisi gereksiz su boşaltma: tesisatı boşaltıp doldurmak, birikim saatini sıfırlamaz, tersine hızlandırır.
Bu yüzden iki kural öneriyoruz: basınç düşüyorsa su eklemeden önce sebebini sorun ve tesisatı bir işlem gerekmedikçe asla boşaltmayın. İki alışkanlık değişikliği, hiçbir bedeli olmadan tesisatın yaşlanma hızını düşürür.
İki alışkanlık kuralının güzel yanı ölçülebilir olması: bir sonraki bakımda filtreden çıkan miktar, kuralların uygulanıp uygulanmadığını bize de gösteriyor. Azalan birikim, tesisatın yaşlanma hızının gerçekten düştüğünün kanıtıdır.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Kapalı devrede ne birikiyor?
Korozyon ürünleri, tortu ve kireç.
Nerede topluyor?
Akışın yavaşladığı dar kesitlerde: eşanjör, pompa ve vana içleri.
Kireç nasıl giriyor?
Her su ilavesinde bir miktar daha; sık ekleme yükü artırıyor.
Tesisatı boşaltmam gereken durum yok mu?
Var — radyatör sökümü, boru tamiri, taşınma gibi işlemler boşaltma gerektirir. Kural şu: boşaltma bir işlemin parçası olmalı, "temizlik olsun" diye yapılmamalı. İşlem bitince sistem bir kez doldurulur, havası alınır ve tekrar dokunulmaz.
Bera cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.